Alleen al in Rotterdam vliegt gemiddeld één keer per maand een vuilniswagen in de brand. De oorzaak is bijna altijd hetzelfde: een lithium-ionaccu die tussen het afval belandt en beschadigd raakt tijdens het persen. Een fietsaccu, een hoverboard, een vape, zelfs een verjaardagskaart met muziekchip kan al genoeg zijn.
Het klinkt als een probleem van huishoudens en gemeentelijke afvalinzameling. Maar dat is het niet alleen. Hetzelfde risico speelt net zo goed in bedrijfsafval, en dat gebeurt vaker dan je denkt.
Waar batterijen in bedrijfsafval terechtkomen
Batterijen en accu’s komen niet alleen bij huisvuil terecht. Ook op de werkvloer belanden ze regelmatig, al dan niet onbedoeld, in de reguliere afvalcontainer. Denk hierbij aan:
-
Kapotte accugereedschappen, zoals boormachines of schroevendraaiers
-
Oude laptops, telefoons en tablets die worden afgevoerd bij regulier elektronica- of restafval
-
E-bikes en stepaccu’s van medewerkers die stuk of leeg zijn
-
Verpakkingen en producten met ingebouwde batterijen, denk aan speelgoed of promotiemateriaal
Meestal gebeurt dit niet uit onwil, maar uit onwetendheid. Niet iedereen realiseert zich dat een kapotte accu net zo goed gevaarlijk afval is als een gasfles of chemisch restproduct.
Waarom dit voor bedrijven net zo gevaarlijk is
Een lithium-ionaccu heeft veel meer energie in zich dan een gewone batterij. Daardoor ontbrandt hij sneller, zeker als hij beschadigd is. Tijdens het persen in een afvalwagen of container komen vloeistoffen vrij die een chemische reactie aangaan met andere stoffen. Binnen enkele seconden kan dat overslaan naar de rest van het afval.
Dit is geen incident, maar een structureel probleem. De Vereniging Afvalbedrijven registreert landelijk ongeveer 120 branden per jaar bij inzamelpunten en afvalwagens samen, zowel bij particulier als bedrijfsafval. Dat aantal groeit mee met het gebruik van accu’s en batterijen in apparaten en voertuigen.
De gevolgen gaan verder dan alleen brandschade
Een brand in een afvalcontainer of afvalwagen raakt niet alleen de inzamelaar. Voor bedrijven kan het gevolgen hebben die verder gaan dan een vervelend incident:
-
Stilstand van bedrijfsprocessen als containers of opslagruimtes tijdelijk niet bruikbaar zijn
-
Schade aan voertuigen, containers of bedrijfspanden
-
Mogelijke aansprakelijkheidsvragen richting de veroorzaker van de brand
-
Gevaar voor medewerkers die met het afval werken, door rook of giftige dampen
Wat in Rotterdam een gemeentelijk ongemak is, is voor bedrijven dus al snel een operationeel en financieel risico.
Wat je als bedrijf kunt doen
Het goede nieuws is dat dit risico met een paar gerichte maatregelen flink te verkleinen is. Het begint bij bewustwording. Veel medewerkers weten simpelweg niet dat een kapotte accu of een oude powerbank als gevaarlijk afval geldt. Door hier duidelijk over te communiceren, voorkom je dat dit soort spullen per ongeluk in de reguliere afvalcontainer belandt.
Daarnaast helpt het om op locatie een vast, herkenbaar inzamelpunt te hebben voor batterijen, accu’s en kleine elektronica. Wanneer medewerkers weten waar ze een kapotte boormachine of een lege e-bikeaccu kunnen inleveren, is de kans veel kleiner dat het bij het restafval terechtkomt. Zeker bij accu’s die zichtbaar beschadigd zijn, is voorzichtigheid belangrijk. Een klein barstje of deukje kan al genoeg zijn om lekkage of kortsluiting te veroorzaken, dus behandel ze los van ander afval en stel opslag of transport niet te lang uit.
Bij dat inzamelpunt maakt de manier van opslaan veel uit. In een gewone bak of doos kunnen losse batterijen elkaar raken en alsnog kortsluiting veroorzaken. Daarom werken wij met een aparte ton voor batterijen die gevuld is met vermiculiet. Dit natuurlijke mineraal geleidt geen stroom, waardoor de batterijen in de ton geen kortsluiting met elkaar kunnen maken. Daarnaast is vermiculiet onbrandbaar en bestand tegen hoge temperaturen. Mocht een beschadigde accu toch warm worden of vlam vatten, dan helpt het vermiculiet om de brand in te dammen en te voorkomen dat die zich verder verspreidt.
Ook de manier waarop afval wordt samengeperst of gestapeld speelt een rol. Batterijen die tussen ander afval terechtkomen, lopen een groter risico om beschadigd te raken tijdens het persen, en dat is precies het moment waarop een brand kan ontstaan. Door batterijen en accu’s structureel gescheiden te houden van je overige bedrijfsafval, elimineer je dat risico grotendeels, nog voordat het afval de deur uit gaat.
Veiligheid begint bij een goed ingericht afvalproces
Brand door een verkeerd weggegooide batterij lijkt een klein risico, tot het misgaat. Een afvalproces waarin gevaarlijke stoffen zoals batterijen en accu’s structureel apart worden gehouden, voorkomt niet alleen brand, maar ook onnodige stilstand en schade. Bij Greenwaste denken we hierin graag mee, zodat afval scheiden niet alleen milieuwinst oplevert, maar ook de veiligheid van je bedrijf verbetert.